Παρασκευή, 19 Σεπτεμβρίου 2014

Περίληψη κειμένου

Προεργασία : Ανάγνωση του κειμένου 1 – 2 φορές
Εντοπισμός κύριων σημείων – βασικών θεμάτων ή γεγονότων του κειμένου
Όταν γράφουμε την περίληψη ενός κειμένου, στόχος μας είναι ν΄ αναφέρουμε το βασικό θέμα ή τα βασικά σημεία ή την υπόθεση του κειμένου έτσι, ώστε να
πληροφορήσουμε – ενημερώσουμε επαρκώς κάποιον ο οποίος δεν έχει διαβάσει το ίδιο το κείμενο. Επομένως η διάκριση ανάμεσα στο σημαντικό -που πρέπει να αναφερθεί- και στο λιγότερο σημαντικό ή δευτερεύον – που πρέπει να αφαιρεθεί – είναι προϋπόθεση μιας καλής περίληψης.
Πρέπει επίσης να λάβουμε υπ’ όψιν μας τα εξής:
  • Η περίληψη είναι ένα αυτόνομο κείμενο, που πρέπει να έχει αρχή, μέση και τέλος.
  • Δεν πρέπει να παρατηρούνται χάσματα –κενά στη σύνδεση των νοημάτων.
  • Το ύφος του λόγου μας πρέπει να έχει ομοιογένεια.
Έτσι φροντίζουμε:
  • Να ενημερώνουμε τον αναγνώστη στο ξεκίνημα για το χώρο και το χρόνο στον οποίο εκτυλίσσονται τα γεγονότα ή δρουν τα πρόσωπα.
  • Να συνδέονται τα νοήματα με μεταβατικές λέξεις ανάλογα με την περίπτωση, όπως:
  • Μετά, στη συνέχεια, αμέσως, αμέσως μετά, αμέσως τότε, τότε, εκείνη τη στιγμή, ταυτόχρονα, ενώ, την ίδια στιγμή, πριν, λίγο πριν, αφού κ.τ.λ. (χρονική σύνδεση)
  • Ακόμη, επίσης, επιπλέον, παράλληλα κ.τ.λ. (νοηματική σύνδεση)
  • Όμως, αλλά, αντίθετα κ.τ.λ. (αντιθετική σύνδεση)
  • έτσι, επομένως, συμπερασματικά, τελικά, τέλος κ.τ.λ. (συμπερασματική σύνδεση)
  • Να μετατρέπουμε τους διαλόγους ή μονολόγους, τον Ευθύ Λόγο δηλ. σε Πλάγιο Λόγο. Σ’ αυτήν την περίπτωση, για να αποφύγουμε την επανάληψη του «λέει» ή του «είπε», μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ποικιλία ρημάτων, ανάλογα με το νόημα, όπως: απάντησε, σχολίασε, συμπλήρωσε, ανακοίνωσε, πρότεινε, ρώτησε, αναρωτήθηκε, απόρησε και είπε, παρακίνησε να… ,παρότρυνε (=παρακίνησε), συμβούλεψε, παρακάλεσε, απαίτησε, συμφώνησε, σκέφτηκε, αποφάσισε κ. α.
  • Να αποφεύγουμε την αντιγραφή λέξεων ή φράσεων με ιδιωματισμούς ή έντονα προσωπικό ύφος γραφής του συγγραφέα, εκτός αν πρόκειται για λέξεις ή φράσεις-κλειδιά του κειμένου. Σ’ αυτήν την περίπτωση μάλιστα αυτές οι λέξεις ή φράσεις καλό είναι να μπαίνουν σε εισαγωγικά
Πρακτικές συμβουλές

  • Γράφετε πρώτα την περίληψη σ’ ένα πρόχειρο χαρτί ή τετράδιο.
  • Διαβάστε, αν αυτό είναι δυνατόν, την περίληψη σε κάποιον που δεν έχει διαβάσει το κείμενο. Αν σας διατυπώσει απορίες ή έχει δυσκολίες κατανόησης της περίληψής σας , διορθώστε την, λαμβάνοντας υπ’ όψιν σας αυτές τις παρατηρήσεις του.
  • Μην παρασύρεστε να αναλύετε ή να σχολιάζετε σημεία του κειμένου με δικές σας κρίσεις(π.χ. κι αυτό το έκανε ο γέροντας διότι…), εφόσον ο ίδιος ο συγγραφέας δεν το επιχειρεί.
  • Το μέγεθος της περίληψης, συνήθως ορίζεται με αριθμό σειρών ή λέξεων, πάντοτε βέβαια «κατά προσέγγισιν». Όμως η περίληψη δεν πρέπει ποτέ να είναι μεγαλύτερη από το 1/3 του κειμένου.
  • Μην παραλείπετε μεγάλα και ουσιαστικά τμήματα του κειμένου, προκειμένου να πειθαρχήσετε στο μέγεθος της περίληψης που σας ζητείται. Ξαναρχίστε τη διαδικασία πυκνώνοντας το λόγο σε κάποια σημεία όπου αναφέρονται λεπτομέρειες ή ο λόγος είναι πολύ χαλαρός.
  • Η ακρίβεια, η πυκνότητα και η σαφήνεια του λόγου είναι βασικές αρετές μιας καλής περίληψης.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου